ریکاوری سریع یا سازگاری بلندمدت؛ بازنگری نقش مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی در فوتبال: یک مطالعه سنتزپژوهی

شانظری, زهره; عزیزی عمارتی, امیرحسین; میناسیان, وازگن

doi:10.22091/arsnes.2026.15081.1053

ریکاوری سریع یا سازگاری بلندمدت؛ بازنگری نقش مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی در فوتبال: یک مطالعه سنتزپژوهی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

² گروه فیزیولوژی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران

10.22091/arsnes.2026.15081.1053

چکیده

زمینه و هدف: فوتبال حرفه‌ای با بارهای فیزیکی متناوب و شدید همراه است که منجر به افزایش استرس اکسیداتیو، التهاب و آسیب عضلانی می‌شود. مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی مانند کورکومین، ویتامین C، ویتامین E، کوآنزیم Q10، آب آلبالوی ترش و کوئرستین پتانسیل تعدیل این فرایندها را دارند، اما اثربخشی آن‌ها بر عملکرد فوتبالیست‌ها نیازمند ارزیابی نظام‌مند است. هدف این مطالعه، سنتز شواهد موجود درباره اثرات این مکمل‌ها بر عملکرد فیزیکی، تکنیکی، شناختی و ریکاوری فوتبالیست‌ها بود.
روش بررسی: یک مطالعه سنتزپژوهی بر اساس مقالات منتشرشده در بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ انجام شد. مقالات از پایگاه‌های داده ISI Web of Science، Scopus، PubMed و Cochrane Library انتخاب شدند و بر اساس معیارهای ورود شامل مداخلات آنتی‌اکسیدانی در فوتبالیست‌ها (از نوجوان تا حرفه‌ای) و گزارش پیامدهای عملکردی، بیوشیمیایی یا ریکاوری استخراج گردیدند. داده‌ها با رویکرد تحلیل کیفی و موضوعی یکپارچه‌سازی شدند.
یافته‌ها: تجزیه‌ و تحلیل سنتزی نشان داد که مکمل‌های بررسی‌شده، از جمله کورکومین (کاهش التهاب و DOMS)، آب آلبالوی ترش (بهبود ریکاوری عملکردی و کاهش DOMS)، کوئرستین (افزایش تحمل استقامتی) و ویتامین‌های C و E (حمایت ایمنی و کاهش نشانگرهای اکسیداتیو)، اغلب با بهبودهای کوتاه‌مدت در ریکاوری حاد، کاهش نشانگرهای التهابی و حفظ عملکرد انفجاری مرتبط هستند. مکانیسم‌های احتمالی شامل مهار مسیرهای NF-κB، فعال‌سازی Nrf2، تقویت ظرفیت آنتی‌اکسیدانی و تعدیل استرس متابولیک است.
نتیجه‌گیری: شواهد نشان می‌دهد مکمل‌های آنتی‌اکسیدانی می‌توانند در ریکاوری سریع فوتبالیست‌ها طی مسابقات فشرده مؤثر باشند،

کلیدواژه‌ها

موضوعات

تغذیه و علم تمرین

عنوان مقاله [English]

Rapid recovery or long-term adaptation; Revisiting the role of antioxidant supplements in football: A Research Synthesis

نویسندگان [English]

Zohreh Shanazari ¹
Amir Hossein Azizi Ammarati ²
Vazgen Minasian ²

¹ Exercise Physiology Department, Faculty of Sports Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran

² Exercise Physiology Department, Faculty of Sports Sciences, University of Isfahan, Isfahan, Iran

چکیده [English]

Background and Purpose: Professional football involves intermittent, high-intensity physical demands that lead to increased oxidative stress, inflammation, and muscle damage. Antioxidant supplements such as curcumin, vitamins C and E, coenzyme Q10, tart cherry juice, and quercetin have the potential to modulate these responses; The aim of this study was to synthesize existing evidence on the effects of antioxidant supplementation on physical, technical, cognitive performance, and recovery-related outcomes in football players.
Methods: This study was conducted as a synthesis research. Articles published between 2015 and 2025 were retrieved from the ISI Web of Science, Scopus, PubMed, and Cochrane Library databases. Inclusion criteria comprised intervention studies investigating antioxidant supplementation in football players (from adolescent to professional levels) and reporting performance-related, biochemical, or recovery outcomes. Data were integrated using a qualitative and thematic synthesis approach.
Results: The synthesized evidence indicated that the investigated supplements—including curcumin (reduction of inflammation and delayed onset muscle soreness), tart cherry juice (improved functional recovery and reduced DOMS), quercetin (enhanced endurance capacity), and vitamins C and E (immune support and reduction of oxidative stress markers)—were predominantly associated with short-term improvements in acute recovery, attenuation of inflammatory markers, and preservation of explosive performance. Proposed mechanisms include inhibition of NF-κB signaling, activation of the Nrf2 pathway, enhancement of endogenous antioxidant capacity, and modulation of metabolic stress.
Conclusion: Current evidence suggests that antioxidant supplements may be effective in facilitating rapid recovery in football players, particularly during congested competition schedules.

کلیدواژه‌ها [English]